کتاب تئوری موسیقی مصطفی کمال پورتراب

کتاب تئوری موسیقی مصطفی کمال پورتراب یکی از مهم‌ترین منابع آموزشی موسیقی در ایران است و سال‌ها در هنرستان‌ها و دانشگاه‌ها تدریس شده است. این کتاب با زبانی ساده و ساختاری منظم نوشته شده و هنرجو را به‌تدریج با مفاهیم اولیه‌ی نت‌نویسی، ریتم و شیوه‌ی خواندن و نوشتن موسیقی آشنا می‌کند. مثال‌های متعدد در این بخش سبب می‌شود مخاطب از همان ابتدا ارتباطی عملی با مباحث برقرار کند.

در ادامه، مباحث مربوط به ارزش زمانی نت‌ها، چگونگی تشکیل میزان‌ها و نقش سکوت‌ها به‌صورت دقیق توضیح داده می‌شود. نویسنده در کتاب تئوری موسیقی مصطفی کمال پورتراب تلاش می‌کند مفاهیم پایه را بدون پیچیدگی‌های غیرضروری ارائه دهد تا هنرجوی مبتدی دچار سردرگمی نشود. روند ارائه‌ی مطالب مرحله‌به‌مرحله است و همین موضوع کتاب را برای مطالعه فردی یا تدریس کلاسیک مناسب کرده است.

در ادامه موضوعاتی مانند فواصل، گام‌ها، مدها و علائم عرضی به خوبی توضیح داده می‌شود. این بخش از کتاب سنگ‌بنای درک هارمونی ابتدایی به شمار می‌رود و هنرجو را برای تحلیل بهتر فواصل و ساختارهای صوتی آماده می‌کند. وجود تمرین‌های هدفمند باعث می‌شود فهم تئوریک به مهارت عملی تبدیل شود.

یکی از نقاط قوت کتاب تئوری موسیقی مصطفی کمال پورتراب تشریح خوب آکوردهای ساده، شیوه‌ی ایجاد ترکیب‌های مختلف صوتی و مقدمات حرکت هارمونیک می‌باشد. این مباحث، هنرجو را با مفاهیمی آشنا می‌کند که در مراحل بالاتر مانند هارمونی، کنترپوان و فرم‌نویسی اهمیت اساسی دارند. توضیحات این بخش با مثال‌های استاندارد همراه است و ساختار تحلیلی ذهن هنرجو را تقویت می‌کند.

این کتاب نه‌تنها مجموعه‌ای از مبانی موسیقایی را گردآوری کرده، بلکه طی دهه‌ها نقش مهمی در تربیت نسل‌های مختلف نوازندگان، آهنگسازان و مدرسان موسیقی داشته و همچنان به‌عنوان مرجعی معتبر مورد استفاده قرار می‌گیرد. دربسیاری ازکتاب های موسیقی امروزی شاهد ان هستیم که اکثر نویسندگان از این کتاب بهره برداری وسیعی نموده اند.